Eλληνας αστροναύτης πότε;

26Απρ08

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ) πρόσφατα ανακοίνωσε ότι αναζητά αστροναύτες από την Ευρώπη για να εργαστούν στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ) και τη Σελήνη. Η Ελλάδα ως πλήρες μέλος του ΕΟΔ από το 2005, έχει το δικαίωμα να ανταγωνιστεί με τα υπόλοιπα 16 κράτη μέλη για μια από τις οκτώ θέσεις αστροναυτών (τέσσερις αστροναύτες και τέσσερις αναπληρωματικοί). Πόσο εφικτό είναι να δούμε έναν Έλληνα στο Διάστημα και ποιοι παράγοντες καθορίζουν την τελική επιλογή;

Οι νέοι αστροναύτες θα ανανεώσουν το Ευρωπαϊκό Σώμα Αστροναυτών και θα διεξάγουν έρευνα και πειράματα στο Columbus, το διαστημικό εργαστήριο της Ευρώπης στον ΔΔΣ. Επίσης θα γίνουν οι πρώτοι Ευρωπαίοι που θα πατήσουν στη Σελήνη μέχρι το 2020.

Για πολλούς το επάγγελμα του αστροναύτη είναι το πιο συναρπαστικό και η πραγματοποίηση ενός ονείρου ζωής. Η εκπαίδευση όμως κοστίζει και το οικονομικό βάρος το επωμίζεται η χώρα από την οποία προέρχεται ο αστροναύτης. Το κόστος δεν είναι δυνατό να καθοριστεί σε αυτή τη φάση, αλλά υπολογίζεται σε μερικά εκατομμύρια ευρώ. Είναι όμως αυτά τα χρήματα καλή αξιοποίηση των εισφορών των φορολογούμενων πολιτών;

«Οι ευρωπαϊκές χώρες που υποστηρίζουν επανδρωμένες πτήσεις, βλέπουν αυτή τη διαδικασία ως μακροπρόθεσμη επένδυση και δε λειτουργούν με βάση το κόστος αυτό κάθε αυτό,» εξηγεί ο Καθηγητής Αστρονομίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και

Εθνικός Εκπρόσωπος της χώρας μας στον ΕΟΔ στη διεύθυνση Επανδρωμένων Πτήσεων, Μικροβαρύτητας και Εξερεύνησης, κύριος Νικόλαος Σπύρου. Τονίζει ότι τα οικονομικά οφέλη που συνοδεύουν αυτό το εγχείρημα είναι σημαντικά όσον αφορά τη διεξαγωγή έρευνας, την ανάπτυξη τεχνολογίας και τις ευκαιρίες στη βιομηχανία, καθώς για την πραγματοποίηση διαστημικών ταξιδιών απαιτείται έρευνα, ανάπτυξη τεχνολογίας και προϊόντων.

Επιπλέον ο κύριος Σπύρου συμπληρώνει ότι «ένας αστροναύτης αποτελεί τον καλύτερο πρεσβευτή της χώρας του και κάθε του επίσκεψη στο εξωτερικό αποτελεί σημαντικό γεγονός και διαφήμιση για αυτήν.»

Δεν έχουν βέβαια όλοι την ίδια άποψη και ένα μέρος της επιστημονικής κοινότητας της χώρας μας θεωρεί ότι η Ελλάδα θα πρέπει να θέσει άλλες προτεραιότητες στην χρηματοδότηση της έρευνας δίνοντας περισσότερους πόρους και ενδυναμώνοντας την υπάρχουσα ερευνητική δραστηριότητα των ιδρυμάτων. Αυτό μπορεί να την κάνει πιο ανταγωνιστική στον ΕΟΔ, ενώ η υποστήριξη των επανδρωμένων πτήσεων θα πρέπει να συζητηθεί σε μελλοντική φάση.

Αυτή η συζήτηση έχει απασχολήσει για πολλά χρόνια και τη Βρετανία, η οποία αν και ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες στη διαστημική βιομηχανία και έρευνα, για πάνω από 20 χρόνια αρνούταν να υποστηρίξει τις επανδρωμένες αποστολές του ΕΟΔ.

Έπειτα όμως από δημοσκοπήσεις και αρκετές πιέσεις από την επιστημονική κοινότητα βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στην αναθεώρηση της πάγιας θέσης της για τη μη υποστήριξη Βρετανών αστροναυτών. Το κεντρικό επιχείρημα είναι ότι οι επανδρωμένες πτήσεις μπορούν να προσφέρουν μια πλατφόρμα ανάπτυξης σύγχρονης τεχνολογίας με τεράστια οικονομικά οφέλη και η χώρα τους δε θα πρέπει να χάσει αυτή την ευκαιρία. Επιπλέον έρευνες έχουν δείξει ότι το πρότυπο του αστροναύτη εμπνέει και παρέχει κίνητρα στους μαθητές να σπουδάσουν επιστήμες και να ασχοληθούν επαγγελματικά σε ερευνητικά ιδρύματα ή στη βιομηχανία.

Πέρα όμως από τα παραπάνω επιχειρήματα, η απόφαση αν μια χώρα υποστηρίξει επανδρωμένες πτήσεις και η τελική επιλογή αστροναυτών είναι και μια πολιτική πράξη. Οι εισφορές των κρατών μελών του ΕΟΔ καθώς και η μεταξύ τους δυναμική παίζουν σημαντικό παράγοντα στην τελική επιλογή. Μεγάλες χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, που συνεισφέρουν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του ΕΟΔ και συμμετέχουν για πολλά χρόνια στα επανδρωμένα προγράμματα έχουν άτυπα ήδη εξασφαλίσει έναν αστροναύτη. Για τη χώρα μας, έχοντας μόνο λίγα χρόνια παρουσίας στον ΕΟΔ και πληρώνοντας σχετικά μικρές εισφορές, ίσως η προοπτική να επιλεγεί ένας Έλληνας σε αυτή τη συγκεκριμένη φάση να είναι απίθανη.

Γεγονός είναι ότι το ενδιαφέρον του κοινού είναι τεράστιο και δεδομένο. Η εξερεύνηση του Διαστήματος με επανδρωμένες αποστολές εξάπτει τη φαντασία και κεντρίζει το ενδιαφέρον. Μόνο στο προηγούμενο κάλεσμα για επιλογή αστροναυτών, ο ΕΟΔ έλαβε μερικές εκατοντάδες χιλιάδες αιτήσεις. Όσοι λοιπόν μπορούν να φανταστούν τον εαυτό τους ως τον πρώτο Έλληνα αστροναύτη και είναι διατεθειμένοι να προσπαθήσουν για αυτό μπορούν από τις 19 Μαΐου να επισκεφτούν την ειδική ιστοσελίδα του οργανισμού (www.esa.int/astronautselection) και να δηλώσουν συμμετοχή.
(Της Αναστασίας Παππά – απο την Καθημερινή)

Filed under: Διάστημα, Εκπαίδευση, Πολιτική   |  Leave a Comment