Νέα στρατηγική ενάντια στη γρίπη

16Μάι.08

1Η γρίπη είναι ο μόνιμος πονοκέφαλος κυβερνήσεων, ερευνητών και δημοσίων συστημάτων υγείας. Κάθε χρόνο νέα εμβόλια εφοδιάζουν τους ασθενείς με την άμυνα που χρειάζονται, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις παραλλαγές του εξελίξιμου αυτού ιού, ο οποίος απειλεί μεγάλες μερίδες ασθενών σε όλο τον κόσμο. Τα τελευταία χρόνια, όμως, επικρατεί ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα, ότι μπορεί να αναπτυχθούν εξαιρετικά ανθεκτικά στελέχη του ιού, όπως ο H5N1 (γρίπη των πτηνών) που δεν θα μπορούν να αντιμετωπιστούν με τις υπάρχουσες μεθόδους, θα προσβάλουν εύκολα τους ανθρώπους και θα οδηγήσουν στην εκδήλωση πανδημίας με ολέθριες συνέπειες. «Μέχρι σήμερα έχουμε μόλις δύο τρόπους να αντιμετωπίσουμε τον ιό. Ο πρώτος είναι τα εμβόλια που έχουν αποδειχθεί αρκετά πετυχημένα, παρ’ όλο που διαθέτουμε μόλις έξι μήνες ελέγχου για την ανάπτυξή τους πριν βγουν στην αγορά. Ο άλλος είναι η ανάπτυξη φαρμάκων που όμως έχουν αποτύχει μέχρι σήμερα να θεραπεύσουν τη νόσο και των οποίων η ανάπτυξη δεν φαίνεται να ενδιαφέρει τις εταιρείες», λέει ο Στίβεν Κιούσακ, ερευνητής του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας που εδρεύει στη Χαϊδελβέργη της Γερμανίας.

Διαφορετική στρατηγική

Το μόνο φάρμακο που αναπτύχθηκε, προκειμένου να χτυπήσει τον ιό σε κυτταρικό επίπεδο είναι το ταμιφλού, στο οποίο ήδη όμως ο ιός εμφανίζει ισχυρή αντίσταση και προσαρμοστικότητα πλέον. Τα νέα εν τούτοις είναι ενθαρρυντικά. Ο Κιούσακ κι οι συνάδελφοί του από το EMBL, το Πανεπιστήμιο Fourier και το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών της Γαλλίας, CNRS, κατόρθωσαν να αποκωδικοποιήσουν τη λειτουργία μιας βασικής πρωτεΐνης του ιού της γρίπης και να συνθέσουν μια υψηλής λεπτομέρειας εικόνα της, ανοίγοντας την πόρτα για το ξεδίπλωμα μιας νέας στρατηγικής στην παραγωγή φαρμάκων εναντίον του.

«Το ταμιφλού στοχεύει σε μια πρωτεΐνη που παράγεται στην επιφάνεια των κυττάρων του ιού, η πρωτεΐνη PB2 που ανασυνθέσαμε τώρα όμως παράγεται μέσα στο κύτταρο και ασκεί μια βασική λειτουργία σε όλες τις πιθανές παραλλαγές του ιού», εξηγεί ο ερευνητής. Η πρωτεΐνη PB2 επιτρέπει στον ιό να αναπαραχθεί μέσα στο ανθρώπινο κύτταρο καταλαμβάνοντας τον μηχανισμό παραγωγής πρωτεϊνών του και ωθώντας τον να δουλέψει για τον ιό. Ο Στίβεν Κιούσακ και ο Ντάρεν Χαρτ, οι δύο ερευνητές του EMBL που ηγήθηκαν της προσπάθειας αφού βρήκαν την υπεύθυνη πρωτεΐνη, μπόρεσαν να την ανασυνθέσουν και στη συνέχεια να τη μοντελοποιήσουν και να την απεικονίσουν, εξετάζοντάς την σε πανίσχυρες δέσμες ακτινών Χ στο ευρωπαϊκό εργαστήριο ακτινοβολίας συγχροτρονίων (ESRF).

«Οι ιοί αποδεικνύονται πανέξυπνοι όταν πρέπει να κλέψουν πληροφορίες από το ανθρώπινο RNA των κυττάρων και να καταλάβουν λειτουργίες τους. Αυτό ακριβώς κάνει και η γρίπη», λέει ο κ. Κιούσακ. «Με τις νέες μεθόδους μπορούμε όχι μόνο να ανακαλύψουμε τις πρωτεΐνες που ασκούν συγκεκριμένες παθογόνες λειτουργίες, αλλά και να τις μοντελοποιήσουμε και να τις αναπαράγουμε στο εργαστήριο, ώστε να δοκιμάσουμε χημικούς καταστολείς τους», λέει ο κ. Κιούσακ. «Με αυτό τον τρόπο έχουμε καταφέρει να δώσουμε πια όλα σχεδόν τα όπλα που χρειάζονται οι εταιρείες προκειμένου να αναπτύξουν φάρμακα χωρίς να ξοδέψουν περιουσίες σε έρευνα, κάτι που τις απέτρεπε τα προηγούμενα χρόνια να ασχοληθούν με τη γρίπη», λέει ο ίδιος. Η αξία όλων των παραπάνω όμως εντοπίζεται κυρίως στη νέα στρατηγική που εισάγει χάρη στα νέα εργαλεία της μοριακής βιολογίας και γενετικής που επιτρέπουν μια πολύ πιο στοχευόμενη και ακριβή διαδικασία κατά την παραγωγή των νέων φαρμάκων από την προηγούμενη εποχή των χημικών φαρμάκων που απλώς βομβάρδιζαν εμπειρικά τους ιούς.

Advertisements


3 Responses to “Νέα στρατηγική ενάντια στη γρίπη”

  1. Ο Stephen Cusack είναι διευθυντής της Ερευνητικής ομάδας Δομικής Βιολογίας και της μονάδας του Ευρωπαϊκού Εργαστηρίου Μοριακής Βιολογίας η οποία εδρεύει στην Grenoble της Γαλλίας.

    Επίσης δεν υπάρχει σωματίδιο ‘συγχροτρόνιο’ για να υπάρχει «ευρωπαϊκό εργαστήριο ακτινοβολίας συγχροτρονίων» …!!! Η μετάφραση του ESRF, European Synchrotron Radiation Facility, είναι λανθασμένη – μαλλον απο αυτόματο μεταφραστή. Θα μπορούσατε να μεταφράσετε ως «… εξετάζοντάς την σε πανίσχυρες δέσμες ακτινών Χ στο ευρωπαϊκό κέντρο ακτινοβολίας Σύγχροτρον» (ESRF). Το Σύγχροτρον είναι μηχάνημα παραγωγής ακτινοβολίας ακτίνων Χ μέσω της εκτροπής ηλεκτρονίων απο τροχιά υψηλής ταχύτητας τους για την παραγωγή ακτίνων Χ.

    Α. Περράκης, Δομικός Βιολόγος και πρώην συνεργάτης του S.Cusack.

  2. Έχετε δίκιο. Πρόκειται για λάθος βιασύνης. Η σωστή μετάφραση στα ελληνικά θα έπρεπε να είναι Συγχροτρόνιο ποζιτρονίων ή ηλεκτρονίων αφού πρόκειται για ένα είδος επιταχυντή σωματιδίων. Και για τον Cusack βεβαίως έχετε δίκιο και -παραδόξως χαίρομαι- γιατί είστε προφανώς ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους στην Ελλάδα που θα το παρατηρούσαν, που θα είχε κάποια σημασία για αυτούς και ορίστε που με διορθώνετε. Όπως φαντάζεσθε για τους περισσότερους αναγνώστες της Καθημερινής, στην οποία δημοσιεύθηκε το ρεπορτάζ δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αν είναι ερευνητής η διευθυντής, αλλά ότι ανακάλυψε κάτι που ανοίγει έναν νέο δρόμο για την αντιμετώπιση μιας ασθένειας. Να σας πω, πολλές φορές σκέφτομαι πως θα έπρεπε να τα δημοσιεύω πρώτα εδώ στο μπλόγκ χωρίς την τρομακτική πίεση χρόνου της εφημερίδας, με καλύτερο έλεγχο αλλά και τη δυνατότητα να διορθώνονται τυχόν λάθη από αναγνώστες όπως εσείς. Δυστυχώς φοβάμαι πως δεν θα το επέτρεπε η εφημερίδα. Λοιπόν και πάλι σας ευχαριστώ για τη διόρθωση και σας προτείνω αν έχετε περισσότερες πληροφορίες ή θέλετε να μοιραστείτε κάποιο άλλο θέμα με την κοινότητα που προσπαθώ να δημιουργήσω εδώ, μη διστάσετε να γράψετε.

    Φιλικά
    Ματθαίος Τσιμιτάκης, συντάκτης, Η Καθημερινή

  3. Θα μου επιτρέψετε δύο διευκρινίσεις …

    Τον ίδιο τον Stephen (αυτός μου έστειλε το άρθρο για να «πειράξει» ότι έγινε αυτός διάσημος στην Ελλάδα κι όχι εγώ … ) αλλά και εμένα δεν νομίζω ότι μας πείραξε καθόλου η έλλειψη του τίτλου του «Διευθυντή» αλλά το γεγονός ότι ο ίδιος όπως και ο Darren βρίσκονται στην ***Grenoble/France*** και όχι στην Heidelberg/Germany. Αυτό ήτανε το νόημα της διόρθωσης μου, μια και τό πρόσεξα υπογραμμίζοντας κάποιες λέξεις-κλειδιά στο ελληνικό κείμενο για να το στείλω στον Stephen (που ξέρει και λίγα αρχαία ελληνικά) αλλά ομολογώ ότι δεν ήμουνα σαφής στην διόρθωση μου. Προφανώς το θέμα δεν είναι οι τίτλοι, αλλά η έρευνα και το αποτέλεσμα. Αλλά το εργαστήριο έχει επίσης σημασία γιατί υπάρχει μια συναισθηματική σχέση με την πόλη και το περιβάλλον της.

    Μια λεπτομέρεια, το Συγχροτρόνιο ή Σύγχροτρον της Grenoble δεν είναι επιταχυντής (accelerator) αλλά αποθηκευτής (storage ring) – λεπτομέρεια.

    Τέλος, συγχαρητήρια για την αξιόλογη προσπάθεια και τον πολύ καλό δικτυακό χώρο. Θα σας επισκευτώ ξανά.

    Τάσος


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: